Μία από τις καλύτερες δημογραφικές εικόνες στην ηπειρωτική Ελλάδα εξακολουθεί να παρουσιάζει η Ξάνθη, σύμφωνα με τη νέα μελέτη για την κατάρρευση των γεννήσεων στη χώρα. Παρότι η υπογεννητικότητα έχει επηρεάσει και την περιοχή, η Ξάνθη βρίσκεται μεταξύ των λίγων νομών που εμφανίζουν σαφώς μεγαλύτερη δημογραφική αντοχή και παραμένουν κοντά στην ισορροπία μεταξύ γεννήσεων και θανάτων.

Τα νέα στοιχεία του Ινστιτούτου Δημογραφικών Ερευνών και Μελετών (ΙΔΕΜ), που επεξεργάστηκε ο καθηγητής Δημογραφίας Βύρων Κοτζαμάνης, αποτυπώνουν μια ιδιαίτερα ανησυχητική εικόνα για το σύνολο της χώρας.

Οι γεννήσεις στην Ελλάδα μειώθηκαν από περίπου 117.000 το 2009 σε περίπου 68.000 το 2024, δηλαδή κατά περίπου 42% μέσα σε 15 χρόνια. Σε αρκετές περιοχές της ηπειρωτικής χώρας η πτώση ξεπέρασε ακόμη και το 50%.

Η γεωγραφική κατανομή, ωστόσο, παρουσιάζει πολύ μεγάλες διαφοροποιήσεις και σε αυτό ακριβώς το σημείο ξεχωρίζει η Ξάνθη.

Η Ξάνθη στις περιοχές που «άντεξαν»

Στον χάρτη της μεταβολής των γεννήσεων την περίοδο 2009-2024, η Ξάνθη βρίσκεται στις περιοχές με αισθητά καλύτερη εικόνα από μεγάλο τμήμα της ηπειρωτικής Ελλάδας. Η μείωση των γεννήσεων είναι υπαρκτή, αλλά μικρότερη από αυτή που καταγράφεται σε πολλές άλλες περιοχές, ιδιαίτερα της Βόρειας και Κεντρικής Ελλάδας.

Ακόμη πιο σημαντική είναι η εικόνα όταν εξετάζεται η σχέση γεννήσεων και θανάτων. Η Ξάνθη συγκαταλέγεται στις ελάχιστες περιοχές που κατά την εξεταζόμενη περίοδο διατήρησαν πολύ καλύτερο φυσικό ισοζύγιο, παραμένοντας κοντά στη δημογραφική ισορροπία, την ώρα που σε μεγάλο μέρος της χώρας οι θάνατοι υπερβαίνουν πλέον κατά πολύ τις γεννήσεις.

Η διαφοροποίηση είναι εντυπωσιακή. Σε αρκετούς νομούς της χώρας καταγράφονται πλέον περισσότεροι από δύο θάνατοι για κάθε γέννηση, ενώ η Ξάνθη εξακολουθεί να βρίσκεται πολύ πιο κοντά στην αναλογία μία γέννηση προς έναν θάνατο.

Μια διαφορετική εικόνα μέσα στη Βόρεια Ελλάδα

Η θέση της Ξάνθης αποκτά ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον όταν συγκριθεί με άλλες περιοχές της Βόρειας Ελλάδας, όπου η γήρανση του πληθυσμού και η μεγάλη μείωση των γεννήσεων έχουν οδηγήσει σε πολύ πιο έντονα αρνητικό φυσικό ισοζύγιο.

Η νέα μελέτη επισημαίνει ότι οι διαφορές αυτές δεν οφείλονται μόνο στον αριθμό των παιδιών που αποκτούν τα ζευγάρια. Καθοριστική είναι και η ηλικιακή σύνθεση του πληθυσμού: περιοχές που εξακολουθούν να έχουν μεγαλύτερη παρουσία νεότερων ηλικιών και γυναικών αναπαραγωγικής ηλικίας εμφανίζουν μεγαλύτερη δημογραφική αντοχή.

Αυτό βοηθά να εξηγηθεί γιατί η Ξάνθη βρίσκεται σε καλύτερη θέση από πολλούς άλλους νομούς, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι μένει ανεπηρέαστη από την υπογεννητικότητα.

Η υπογεννητικότητα χτυπά και την Ξάνθη

Το βασικό μήνυμα των στοιχείων είναι επομένως διπλό. Η Ξάνθη αντέχει περισσότερο, αλλά δεν αποτελεί εξαίρεση από τη γενικότερη μείωση των γεννήσεων.

Σε πανελλαδικό επίπεδο, η δημογραφική δεξαμενή των ανθρώπων που μπορούν να αποκτήσουν παιδιά συρρικνώνεται. Σύμφωνα με την ανάλυση, οι γυναίκες ηλικίας 25-44 ετών έχουν μειωθεί κατά περίπου 480.000 ή 28%, ενώ η ηλικία απόκτησης παιδιού έχει αυξηθεί σημαντικά τις τελευταίες δεκαετίες.

Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και περιοχές όπως η Ξάνθη, που σήμερα βρίσκονται πολύ πιο κοντά στη δημογραφική ισορροπία, αντιμετωπίζουν το ίδιο μακροπρόθεσμο πρόβλημα: λιγότερες νέες γυναίκες, λιγότερες γεννήσεις και σταδιακή γήρανση του πληθυσμού.

Η διαφορά είναι ότι η Ξάνθη ξεκινά αυτή τη νέα δημογραφική περίοδο από σαφώς ευνοϊκότερη θέση σε σχέση με μεγάλο μέρος της ηπειρωτικής Ελλάδας.