Παρέμβαση μετά τη συμφωνία Ελλάδας–Βουλγαρίας για την επιστροφή 48 εκκλησιαστικών κειμηλίων πραγματοποιεί η Ιερά Μητρόπολη Ξάνθης και Περιθεωρίου, ζητώντας να συμπεριληφθούν στις σχετικές διεκδικήσεις και 50 κειμήλια από τις Μονές Παναγίας Καλαμούς και Παναγίας Αρχαγγελιώτισσας.
Το Μνημόνιο Κατανόησης υπεγράφη στις 29 Σεπτεμβρίου από την υπουργό Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη και τον Βούλγαρο ομόλογό της Evtim Miloshev. Προβλέπει την επιστροφή στην Ελλάδα 48 κειμηλίων από την Παναγία Εικοσιφοίνισσα, τη Μονή Τιμίου Προδρόμου Σερρών και τη Μητρόπολη Σερρών και Νιγρίτης. Από ελληνικής πλευράς θα παραδοθούν στη Βουλγαρία τα λείψανα που έχουν ταυτοποιηθεί ως του Τσάρου Σαμουήλ, μαζί με ανθρωπολογικό υλικό που είχε βρεθεί στις ίδιες ανασκαφές. Το Υπουργείο Πολιτισμού περιγράφει τη συμφωνία ως αμοιβαία «κατάθεση» αντικειμένων ιστορικής αξίας.
Η ένσταση της Μητρόπολης Ξάνθης
Η Μητρόπολη Ξάνθης αναφέρει ότι πληροφορήθηκε τη συμφωνία από τα μέσα ενημέρωσης και εκφράζει τη διαφωνία της επειδή, όπως υποστηρίζει, δεν ελήφθησαν υπόψη οι δικές της πολυετείς διεκδικήσεις.
Σύμφωνα με την ανακοίνωσή της, εδώ και περίπου 30 χρόνια διεκδικεί την επιστροφή 50 χειρογράφων, παλαιτύπων και άλλων κειμηλίων από τις Μονές Παναγίας Καλαμούς και Παναγίας Αρχαγγελιώτισσας στην Ξάνθη, τα οποία, όπως αναφέρει και είναι γνωστό, λαφυραγωγήθηκαν από βουλγαρικά στρατεύματα κατά την περίοδο 1916-1919.
Η Μητρόπολη σημειώνει ότι διαθέτει αναλυτικό κατάλογο των συγκεκριμένων κειμηλίων, ο οποίος βασίζεται σε καταγραφή που είχε πραγματοποιηθεί το 1905, και υποστηρίζει ότι οι μέχρι σήμερα προσπάθειές της για την επιστροφή τους έχουν συναντήσει την άρνηση της βουλγαρικής πλευράς.
Επιστολές σε Μενδώνη και ΥΠΕΞ – Αναμένεται συνάντηση
Μετά την ανακοίνωση της ελληνοβουλγαρικής συμφωνίας, ο Μητροπολίτης Ξάνθης Παντελεήμων απευθύνθηκε τόσο στην υπουργό Πολιτισμού όσο και στον υπουργό Εξωτερικών, ζητώντας να υπάρξει μέριμνα και για τα κειμήλια της Ξάνθης.
Η Μητρόπολη υπογραμμίζει ιδιαίτερα ότι ζητά την επιστροφή τους «έξω από κάθε λογική ανταλλαγής», καθώς θεωρεί ότι πρόκειται για περιουσία των δύο Μονών που αποτελεί προϊόν λαφυραγώγησης.
Παράλληλα, γνωστοποιεί ότι ήδη δρομολογείται συνάντηση του Μητροπολίτη Παντελεήμονα με τη Λίνα Μενδώνη για το θέμα.
Σημειώνεται ότι η συμφωνία Ελλάδας–Βουλγαρίας προβλέπει επίσης τη συνέχιση των διαπραγματεύσεων για την ταυτοποίηση και πιθανή ένταξη σε επόμενη συμφωνία και άλλων ιστορικών αντικειμένων αμοιβαίου ενδιαφέροντος που δεν περιλαμβάνονται στην παρούσα.
Η επίσημη ανακοίνωση του Υπουργείου Πολιτισμού για τη συμφωνία
